Wydział

Wydział Humanistyczny powstał w roku 2001 z inicjatywy prof. Anny Siwik i jej zespołu oraz ówczesnego Rektora AGH – prof. Ryszarda Tadeusiewicza. Pomysł włączenia w struktury uczelni technicznej autonomicznej jednostki humanistycznej miał charakter pionierski, otwierał płaszczyznę do poszukiwania i eksplorowania nowych obszarów badawczych na styku humanistyki i technologii.

Korzenie instytucjonalne dzisiejszego Wydziału Humanistycznego są jednak znacznie starsze niż jego formalne wyodrębnienie w strukturze AGH: sięgają bowiem Międzywydziałowego Studium Nauk Politycznych, powołanego w roku akademickim 1964/65, które następnie – decyzją Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z 14 października 1968 r. – zostało zniesione, a w jego miejsce utworzono Międzywydziałowy Instytut Nauk Społecznych. W 1970 r. jednostka ta przyjęła nazwę Instytutu Nauk Społecznych i przez kolejne dekady konsekwentnie budowała w AGH zaplecze dydaktyczne oraz badawcze dla nauk społecznych i ,,humanizacji" uczelni technicznej. Powstający w 2001 r. wydział wykorzystał potencjał wspomnianego Instytutu, łącząc go z zapleczem technicznym uczelni. Przez pierwszych kilka lat obowiązywała nazwa Wydział Nauk Społecznych Stosowanych co korespondowało z profilem prowadzonych na nim studiów socjologicznych. W 2008 roku otwarto nowy kierunek – kulturoznawstwo – i przemianowano jednostkę na Wydział Humanistyczny, która to nazwa obowiązuje do dziś.

Nie bez znaczenia był czas, w którym rodził się Wydział. Zmieniające się u progu XXI wieku realia gospodarcze i społeczne wymagały specjalistów nowego typu, łączących wiedzę z zakresu nauk społecznych, a z czasem także kulturoznawczych, z umiejętnościami wykorzystania nowych technologii informacyjnych i komunikacyjnych w różnych sferach życia publicznego, gospodarczego i kulturalnego. O specyfice studiów na WH zadecydowała właśnie idea, by sylwetkę absolwenta wyznaczała w pierwszym rzędzie znajomość wpływu nowych technologii i nowych mediów na różne aspekty funkcjonowania społeczeństwa i kultury. Kształcenie studentów o takim profilu stało się misją Wydziału, a jednocześnie jego znakiem rozpoznawczym. Wydział Humanistyczny został zatem pomyślany jako twórczy pomost pomiędzy tradycyjnym uniwersyteckim wykształceniem, a skoncentrowanymi na najnowszych technologiach studiami inżynierskimi. Skuteczną realizację takiego projektu umożliwia bogate i kompleksowe zaplecze techniczne AGH pozwalające, jak na żadnej innej uczelni, na opanowanie praktycznego wymiaru korzystania z nowych mediów. Takie podejście odzwierciedla program studiów, ewoluujący w miarę rozwoju Wydziału.

Stanowisko pierwszego Dziekana Wydziału objęła jego pomysłodawczyni prof. Anna Siwik (później Prorektor AGH ds. Studenckich), a Prodziekanami zostali dr Regina Artymiak oraz prof. Lesław H. Haber. Funkcje te piastowali przez dwie kadencje (w latach 2001-2008). W roku 2008 kolejnym Dziekanem Wydziału został prof. Zbigniew Pasek, a wśród Prodziekanów znaleźli się prof. Barbara Gąciarz, dr Dorota Żuchowska-Skiba i prof. Janusz Mucha. W latach 2012-2015 funkcję Dziekana Wydziału pełnił prof. Janusz Mucha, a Prodziekanami zostały prof. Barbara Gąciarz, prof. Katarzyna Skowronek i dr Anna Małecka. Od września 2015 do 2024 roku Dziekanem Wydziału była prof. Barbara Gąciarz a Prodziekanami – prof. Zbigniew Pasek, dr Ewa Migaczewska, prof. AGH, dr Anna Małecka, prof. Jacek Gądecki oraz prof. Dariusz Wojakowski. Aktualnie Dziekanem jest prof. Jacek Gądecki, a Prodziekanami prof. Barbara Gąciarz, prof. Ewa Migaczewska, prof. Katarzyna Leszczyńska, prof. Dariusz Wojakowski oraz dr Radosław Tyrała.

Pierwszy kierunek otwarty na nowo powstałym Wydziale Nauk Społecznych Stosowanych – Socjologia, był jedynym nieinżynierski kierunkiem studiów w AGH, który jednocześnie wyróżniał się na tle innych kierunków socjologicznych prowadzonych na uczelniach krakowskich. Specyficzne ulokowanie socjologii w kontekście uczelni technicznej od początku traktowano jako atut. Dążono do tego, aby oferta dydaktyczna była bardziej praktyczna niż na analogicznych studiach uniwersyteckich, nie rezygnując przy tym z podstawowego kanonu kursów. Dotyczyło to zwłaszcza studiów magisterskich z dużym zakresem specjalizacji i liczbą praktyków prowadzących zajęcia o charakterze warsztatowym. Studia licencjackie wyróżnia rozbudowany blok przedmiotów z zakresu komunikacji oraz technologii informacyjno-komunikacyjnych.

Kolejnym krokiem w rozwoju Wydziału Humanistycznego było powstanie w 2008 r. studiów Kulturoznawstwo. Początkowo zostały uruchomione studia I stopnia, następnie dwie specjalizacje II stopnia: Komunikacja Wizualna i Projektowanie Graficzne oraz Innowacje i Technologie w Promocji Kultury. Motywacją do otwarcia tego kierunku była próba dania odpowiedzi na nowe pytania wyłaniające się w toku rozwoju kultury i technologii, które wykraczają poza klasyczną refleksję humanistyczną.

W 2016 roku Wydział wzbogacił się o Informatykę Społeczną. Jest to kierunek całkowicie nowy, oferujący autorski program sytuujący się na styku nauk społecznych i informatyki. Absolwenci są specjalistami w zakresie pozyskiwania danych, na podstawie których można badać zjawiska i procesy społeczne oraz kulturowe, a także projektować nowoczesne i ergonomiczne systemy informatyczne. Jego głównym zamysłem jest kształtowanie takich umiejętności i kompetencji, które połączą w sobie aspekty związane z wykorzystaniem najnowszych informatycznych technologii komunikacyjnych z umiejętnością analizy świata społecznego. Są one konkurencyjne na rynku pracy dzięki trafnemu i efektywnemu połączeniu kompetencji miękkich i twardych.

Wyjątkowym kierunkiem Wydziału Humanistycznego są Nowoczesne Technologie w Kryminalistyce działające od 2019 roku. Są to pierwsze studia inżynierskie na Wydziale oferujące nowatorski program współtworzony przez trzy wydziały Akademii Górniczo-Hutniczej, z których każdy specjalizuje się w innej dziedzinie: Wydziału Humanistycznego, Wydziału Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji, oraz Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki. Kierunek powstał w odpowiedzi na zapotrzebowanie na rynku na pracowników wykwalifikowanych zarówno w dziedzinie poszczególnych metod kryminalistycznych, jak również w zakresie nauk szczegółowych, których kryminalistyka jest częścią. 

Najnowszym etapem rozwoju oferty dydaktycznej Wydziału Humanistycznego AGH stało się uruchomienie w roku 2025 kierunku Tworzenie Przestrzeni Wirtualnych i Gier, prowadzonego wspólnie z Wydziałem Informatyki. Są to licencjackie, ogólnoakademickie studia I stopnia, pomyślane jako odpowiedź na dynamiczny rozwój branży gier wideo oraz technologii immersyjnych, takich jak VR i AR. Program kierunku sytuowany jest na styku informatyki, grafiki komputerowej, teorii mediów, projektowania narracji i psychologii użytkownika, dzięki czemu łączy rozwój kompetencji technicznych - obejmujących m.in. programowanie, projektowanie rozgrywki, animację 2D i 3D czy wykorzystanie AI w grach - z kompetencjami społecznymi i projektowymi, takimi jak komunikacja, praca zespołowa oraz organizacja produkcji. Istotnym wyróżnikiem kierunku jest jego interdyscyplinarny i środowiskowy charakter: w kształcenie zaangażowani są zarówno pracownicy AGH, jak i eksperci branżowi oraz przedstawiciele środowisk artystycznych, co ma przygotowywać absolwentów do pracy w zespołach tworzących gry komputerowe, aplikacje immersyjne i inne formy kultury cyfrowej.

Wydział Humanistyczny AGH pozostaje dziś jedną z najbardziej wyrazistych jednostek w strukturze uczelni, konsekwentnie rozwijając profil kształcenia i badań na styku humanistyki, nauk społecznych i technologii. Oferta studiów I i II stopnia uzupełniana jest przez studia podyplomowe i kursy, a umiędzynarodowienie kształcenia wspierają program Erasmus+, współpraca zagraniczna oraz inicjatywy takie jak visiting professors i szkoły letnie.

Szczególne znaczenie dla współczesnego funkcjonowania wydziału ma nowa siedziba w budynku C-7 przy ul. Czarnowiejskiej 36, w której WH działa od 1 października 2022 roku. Położony w centralnej części kampusu AGH obiekt stał się nowoczesnym centrum pracy dydaktycznej, organizacyjnej i naukowej, a jego atutem jest także bezpośrednie sąsiedztwo Biblioteki Głównej. Współczesny charakter wydziału wyraża się również w rozwijaniu interdyscyplinarnego zaplecza badawczego i projektowego: obok trzech katedr funkcjonują tu m.in. EduVRLab, SoTechLab oraz Digital Disinformation Lab, a wydział posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora w dyscyplinach nauki socjologiczne oraz nauki o kulturze i religii. Dzięki temu WH AGH pozostaje miejscem, w którym refleksja nad społeczeństwem i kulturą łączy się z praktyką projektową, analizą danych, badaniami nad mediami cyfrowymi i technologiami immersyjnymi.